‘YaÅŸ ilerledikçe çocuk sahibi olunmaz’ diye bir ÅŸey yok! Onlar hiç vazgeçmedi. Herkes ‘imkansız’ derken, 53 yaşındaki Mustafa Güner’in ikiz kızları oldu. Son tüp bebek denemesinde baÅŸarılı olan Güner çifti, ÅŸimdi kızlarıyla çok çok mutlu
Melahat-Mustafa Güner çiftinin 13 yıl sonra çocuk sahibi olmasını saÄŸlayan Ferti-Jin Tüp Bebek Merkezi’nin Klinik Direktörü Opr. Dr. Seval TaÅŸdemir, tüp bebek tedavisiyle ilgili merak edilen soruları yanıtladı:
* İdeal gebelik yaşı nedir? İleri yaşta anne-baba olmanın çocuğa yararı ya da zararı var mı?
İdeal gebelik yaşı, 27-34 arasındadır. İleri yaÅŸlarda çocuk sahibi olmak; ilerleyen yaÅŸ ile birlikte yumurtanın ve spermin genetik açıdan bozuk olma ihtimalini arttırır. Bu durum ilerleyen yaÅŸta saÄŸlıklı bebek ihtimalini olumsuz yönde etkiler. Günümüzde ilerleyen tıp ve teknoloji sayesinde genetik (kromozomal) problemi olan çiftlerde, embriyo oluÅŸumuyla birlikte embriyodan alınacak bir hücre üzerinde genetik araÅŸtırmalar yapılabilir ve saÄŸlıklı embriyolar ile gebelik saÄŸlanabilir. İleri yaÅŸ evliliklerinde çiftlere tavsiyemiz; ‘mutlaka deneyimli, konusuna hakim kadın doÄŸumcuların kontrolünde bulunarak gebe kalmaları’dır.
* Yaş ilerledikçe gebelik oluşumunu zorlaştıran etmenler nelerdir?
Yumurtaların yaşlanması birinci etkendir. Kız çocukları doğduğunda, yumurtalıklarında yaklaşık n00 bin adet yumurta vardır. Doğumdan sonra yumurta üretimi olmaz ve kadının yaşı ilerledikçe yumurtalar da yaşlanır. Ayrıca ergenlikten itibaren yumurtaların sayısında azalma olur. İleri yaşta döllenme oranında da azalma yaşanır. Yumurtanın sperm ile döllenebilme ve döllendikten sonra iyi kalitede bir embriyo oluşturma şansı azalır. İlerleyen yaşla birlikte; rahmin iç tabakasının döllenen yumurtayı tutma yeteneği azalır. Rahim içinde yer kaplayan kistler daha sık görülür.
* İleri yaşta anne-baba olmanın kişiler üzerindeki psikolojik etkileri nelerdir? Bu durum hayatları üzerinde nasıl etki yaratıyor?
İleri yaÅŸta annelik, pek çok saÄŸlık sorununu beraberinde getirse de; daha olgun olan kadının 20′li yaÅŸlardaki gebelere göre çok daha gerçekçi, bebeÄŸine daha fazla baÄŸlı olma durumu söz konusudur. YaÅŸ ilerledikçe kiÅŸilerin hayata bakış açıları da deÄŸiÅŸtiÄŸinden; ileri yaÅŸtaki anne-baba adayları daha olgun ve bilinçli olur; çocuk ve aile yaÅŸantısı daha saÄŸlıklıdır. Ancak 50 yaÅŸ üzerinde çocuk sahibi olunması durumunda olumsuz etkiler sıklıkla görülür. KiÅŸilerin ilerleyen yaÅŸla beraber hayata bakışları deÄŸiÅŸir, birden gelen artı bir sorumluluÄŸu üstlenmekte ve yaÅŸam tarzlarını deÄŸiÅŸtirmekte zorlanabilirler. Bu durumda çiftlerde fiziksel ya da ruhsal travmalar görülebilir. Bunun yanında aşırı hassasiyet ve aşırı evham gibi istenmeyen, günlük yaÅŸantıyı etkileyebilecek davranışlar da ortaya çıkabilir.
* Normal yoldan kaç yaşına kadar anne olunabilir? Bir kadın nelere dikkat ederse, yaşı ilerlediğinde de hiçbir tedaviye gerek kalmadan annelik duygusunu yaşayabilir?
Aslında tıbben tüm tetkitleri normal olan çiftlerin spontan gebelik ÅŸansları her zaman yüksektir. YaÅŸ gebelik için kesinlikle bir engel deÄŸildir fakat ilerledikçe düzenli cinsel iliÅŸkide bulunulmasına raÄŸmen gebelik elde edilene dek geçen süre uzar. 25 yaşındaki bir kadın genellikle 2-3 ay içinde gebe kalabilirken, 35 yaşın üzerindeki normal kadınlarda bu süre 6 aydan daha uzun sürebilir. Düşük yapma riski ise 30 yaşına kadar yüzde 10, otuzlu yaÅŸlarda yüzde 13, kırklı yaÅŸlarda yüzde 3n’e yükselir ve elde edilen gebeliÄŸin saÄŸlıklı bir ÅŸekilde ilerlemesi zorlaşır. Üreme saÄŸlığı açısından kadınların biyolojik yaşı kronolojik yaşından daha önemli. Bazen n5 yaşındaki bir kadın düzenli olarak yumurta üretirken, çok daha genç olan bir kadın da menopoz dönemine girmiÅŸtir. 35 yaşın üzerindeki evli bir çift, düzenli iliÅŸki kurmalarına raÄŸmen gebe kalamadıkları taktirde hekime baÅŸvurmak için altı aydan fazla beklememelidir. Sadece ilerleyen yaÅŸ için deÄŸil gebe kalmak isteyenlerin yaÅŸamlarında birçok ÅŸeye dikkat etmeleri gerek. Sigara, alkol ve kafeinden uzak durulmalı, düzenli spor yapılmalı saÄŸlıklı ve dengeli beslenmeli, mikrobik hastalıklardan uzak durulmalı, ilaç kullanılması gereken durumlar mutlaka bir uzman tarafından deÄŸerlendirilmelidir.
* İleri yaştaki anne adaylarının çocuk sahibi olabilmesi için uygulanan tedavi yöntemleri nelerdir?
İleri yaÅŸta çocuk isteÄŸiyle kliniÄŸimize müracaat eden hastalarda bayan ve erkek eÅŸe bazı tetstleri yaptırdıktan sonra, her ÅŸey normal ise arka arkaya 2-3 defa aşılama yapılır. EÄŸer sonuç alınamazsa tüp bebek yöntemleri uygulanır. Tüp bebekte mikroenjeksiyon bu tip hastalar için en ideal yöntemdir. Tüp bebek yönteminde, ilerleyen yaÅŸtaki hastalarda lazer yardımıyla ‘tomurcuklanma’, ‘blastosist transferi’ ve ‘embriyo glue’ da gebeliÄŸin oluÅŸmasını desteklemek için rutinde kullandığımız yardımcı yöntemlerdir. Kadın eÅŸin yaşı ilerledikçe yumurtanın etrafında ‘zona’ adı verilen tabaka kalınlaÅŸarak embriyonun rahme tutunmasını dolayısı ile gebelik ÅŸansını azaltır. Lazer kullanılarak yapılan yardımla tomurcuklanma uygulamaları embriyoya zarar vermez, bu yöntem ile 38 yaÅŸ üzerindeki birçok vakada gebelik elde edilir.
* Erken yaşta bebek sahibi olması önerilen durumlar nelerdir?
Tübal cerrahi geçirmiş, endometriozis hastalığı veya kistleri olan kadınlara ve diabet, kalp hastalığı, hipertansiyon gibi sağlık problemleri yaşayan kadınlara mümkün olduğu kadar erken yaşta bebek sahibi olmaları önerilir.